Trivia
Op deze pagina vermeld ik diverse zaken die niet rechtstreeks met de molen De Liefde te maken hebben, noch met andere onderwerpen die in het menu staan vermeld, maar die ik wel de moeite waard vind om met geinteresseerden te delen.
|
Documentatie Groninger molens
|
In 2009 zijn alle documenten van Groninger molens vanuit het Groninger molenarchief overgebracht naar de Groninger Archieven. Deze documenten zijn via de website van de Groninger Archieven te traceren.
Het Toegangsnummer is 2498 en de documenten zijn genummerd op alfabetische volgorde van de locatie.
In het 14 pagina's tellend document heb ik alle 507 alfabetisch geordende stukken met de bijbehorende inventarisnummers weergegegen.
Tevens vermeld ik een overzicht van alle super8 films die bij het GAVA zijn ondergebracht.
Voor degene die zelf via de website van de Groninger Archieven wil zoeken, heb ik, om duidelijk te maken hoe dit in zijn werk gaat, twee voorbeelden gemaakt.
Zie de pagina documentatie Groninger molens.
|
Instructies voor de molenaars van de stad Groningen, uitgevaardigd in 1602 en 1623Op 8 april 1602 stelde het bestuur van de stad Groningen een "Instructie voor molenaars" op.
|
|
De octrooiaanvraag voor de eerste molen te Oude Pekela in 1637Vanaf plm. 1600 ontwikkelde zich de veenkolonie Pekela. De bewoners moesten in de eerste jaren voor het laten malen van graan naar het buurdorp Blijham.
|
|
Biotoopperikelen te Noorderhoogebrug in 1887Biotoopproblemen rondom molens zijn niet van deze tijd.
Zo richtte koren- en pelmolenaar Jan Nienhuis van de molen te Noorderhoogebrug in 1887 een verzoek aan de Gedeputeerde Staten van Groningen "om aftopping van eenige hinderlijke boomen".
|
|
De geschiedenis van de Papiermolen "Werklust"In 1734 werd ten zuiden van de stad Groningen een papiermolen gebouwd, die reeds in 1843 weer werd afgebroken.
Het openluchtbad 'De Papiermolen' herinnert aan deze molen.
|
|
Koopbrieven en contracten betr. de molens te Appingedam 1780-1782De molens die ooit in Appingedam hebben gestaan, zijn door Jan Evert Emmelkamp beschreven in het boek "De historie van boerderijen en molens in de gemeente Appingedam".
|
|
Het contract van de watermolenaar te BorgercompagnieOp 28 november 1909 tekende Jans van der Molen een contract, waarmee hij watermolenaar op de ronde stenen poldermolen te Borgercompagnie werd.
In 1932 werd het gevlucht van de molen verwijderd en maalde verder als elektrisch gemaal. Van deze molen resteert nog een romp.
|
|
RosmolensRosmolens waren er al in de Romeinse tijd. Eeuwenlang werden ze voor talloze doeleinden gebruikt, maar het bekendst is toch wel de grutmolen, voor het malen van boekweit.
|
|
De göpelDe göpel, ook wel genoemd paardenmanege, geubel of geupel, is een moderne versie van de rosmolen.
|
|
De klapotetzDe klapotetz is een door wind gedreven klappermolen. |
|
De kleiekotzerDe kleiekotzer is een sierlijk bewerkt houten masker, dat over de uitlaatopening van de builkist is geplaatst.
|
|
De Buchweizenmühle te GeorgsdorfEen aantal keren bracht ik een bezoek aan de molen in het Duitse Georgsdorf, aan de Adorfer Straße 8, ongeveer ter hoogte van Coevorden en niet ver daar vandaan.
Deze molen is bij uitstek een "Buchweizenmühle", want boekweit is het enige dat op deze molen wordt gemalen.
|
|
Dekker wieken in de provincie GroningenHet "verdekkeren" van molenroeden is in de provincie Groningen sinds 1932 door de fa. Bremer in licentie uitgevoerd.
Na 1945 heeft de fa. Bremer veel wieken gestroomlijnd volgens het systeem Van Bussel.
Zij werden voorzien van de bremer-remkleppen.
|
|
Molenartikelen in oude ZelfzwichtersDe eerste uitgave van het blad "De Zelfzwichter", verenigingsorgaan van de Vrienden van de Groninger Molens, zoals het toen heette, verscheen in het voorjaar van 1974.
|
|
Ongelukken in, om en met de molensJe moet er als vrijwillig molenaar niet aan denken, dat er in jouw molen een ongeluk gebeurt. En toch komt het af en toe voor.
|
|
De windmolens in de gemeente GroningenIn 1931 publiceerde B. van der Veen Czn., eminent Groninger molenkenner en bestuurslid van de vereniging "De Hollandse Molen",
een artikel in de Groningsche Volksalmanak over de windmolens in de gemeente Groningen.
|
|
Molens in de Stads- en dorpskroniek Groningen Friesland DrenteDeze uit twee delen bestaande kroniek werd door M. D. Teenstra in 1859 gepubliceerd en beschrijft de periode van 313 jaren vóór Chr. tot 1795, c.q. 1859.
|
|
De molen "De Meeuw" te Garnwerd
|
|
Het molenspelHet molenspel is een eeuwenoud bordspel. Het wordt ook wel morris genoemd of uitgebreider: Nine men’s morris.
Het spel is op verschillende plaatsen in de wereld aangetroffen, ook in Nederland.
Ook nu nog wordt het spel gespeeld, waarbij het huidige speelbord precies hetzelfde is als dat van eeuwen terug. |
|
De woorden ‘molen’ en ‘malen’
|
|
De wiekstanden van de molensIn het Groninger molenblad 'De Zelfzwichter' plaatste ik in de afleveringen van 2011 een viertal artikelen over de
wiekstanden van de molens.
|
|
GortreceptenGerst (Hordeum vulgare) is een graansoort en behoort net als de overige granen: tarwe, haver, rogge, gierst en rijst, tot de grassenfamilie.
|
De tekening toont de interpretatie die Marcel Verkerk,
|
Bestekken en benoemingenOp de pagina De sarrieshutten vermeld ik diverse wetenswaardigheden over de huisjes van de belastingcontroleurs bij de molens. Zo heb ik er een tweetal bestanden geplaatst waarin meerdere bestekken van chercherswoningen integraal worden weergegeven. Het eerste is het document Tien bestekken van chercherswoningen
gebouwd in de provincie Groningen in de periode 1630-1788.
In het tweede document worden de bestekken voor de herbouw van de sarrieshut te Uithuizen in 1670 en 1750 vermeld. (12 pagina's, pdf 839.537 k) Het bestek van 1781 voor de nieuwe sarrieshut bij de molen aan de Ommelanderwijk is opgenomen in het boek 'Groninger molenhistorie'. Ook is er het document cherchersbenoemingen met de namen van honderden in de loop der eeuwen aangestelde cherchers. (82 pagina's, pdf 640.353 k) |
Het bestek van de watermolen De Goliath
Een klein deel van de frontzijde van het bestek van 1897.
De voorganger van deze noordelijkste molen van het Nederlandse vasteland was gebouwd in 1882 en brandde op 27 februari 1897 af.
Opgenomen in het boek 'Groninger molenhistorie'.
Maatregelen tegen te hoog opmalen in Groninger schepperijen
De aanhef van de ordonnantie van 16 mei 1825.
De landerijen, met name ten noorden van de stad Groningen, zijn laag gelegen en werden daarom in vroeger eeuwen bemalen door vele watermolens.
Iedere eigenaar was daarbij gericht op zijn eigen belang en spuide het water zoals hem het beste uitkwam.
Zoiets veroorzaakte uiteraard overlast voor andere landeigenaren, hetgeen vele conflicten opleverde.
De overheid nam daarom meerdere maatregelen, zoals het verbod op het willekeurig plaatsen van watermolens, het invoeren van peilbouten en peilmolens.
Opgenomen in het boek 'Groninger molenhistorie'.
De molen met horizontale wieken
Een klein deel van de openingspagina van het bericht.
In een publicatie uit 1823 wordt melding gemaakt "over de uitvinding van den molen met horizontale wieken", gedaan door Willem Frederik Dorn Seiffen.
De nieuwe molen, bedoeld voor polderbemaling, wordt uitgebreid geprezen en aanbevolen, maar een duidelijke technische omschrijving ontbreekt.
(4 pagina's, pdf 142.271 k)
Coopbrief van de Pelde Garste Molen tot Wehe
Een klein deel van de versozijde van de akte van 1752.
Tijdens de 6e Mernedag te Kloosterburen, op 27 september 2008, werd mij het perkamenten document van 6 mei 1752 getoond,
dat ik vervolgens transcribeerde. Coopbrief.
(3 pagina's, pdf 449.612 k)
Instructie voor de Oppasser
van de Provintiale Scholle tot Wierum
De aanhef van de instructie - 2 november 1726. RHC Groninger Archieven.
De Oppasser van de Scholle was de veerman van Wierumer schouw, een gehucht op de grens van de gemeenten Winsum en Zuidhorn aan het Reitdiep.
Het is ontstaan bij de schouw (= pont) over het Reitdiep, de Wierumer Schouw, die later is vervangen door een brug.
In het getranscribeerde document instructie scholle
worden in 17 punten de taken vermeld waaraan de veerman zich had te houden. (4 pagina's, pdf 266.115 k)
|
MolenwoordenboekTijdens mijn opleiding tot vrijwillig molenaar kwam ik in aanraking met talloze nieuwe, voor mij tot dan onbekende woorden. Ik ben ze van meet af aan gaan opschrijven en noteerde zo 1781 begrippen, namen en termen. Hierdoor ontstond het 104 pagina's tellend Molenwoordenboek. (pdf 566.822 k) |
|
‘De windmolen en zijn onderdelen’Tijdens mijn opleiding tot vrijwillig molenaar volgde ik de theorielessen in de molen De Kroon te Arnhem. Hier werd o.a. gewerkt met het boek van J. G. Wiessner ‘De windmolen en zijn onderdelen’. Naar aanleiding van dit boek waren vele vragen en antwoorden geformuleerd. Deze heb ik allemaal gebundel, waardoor een lijst met 615 vragen en antwoorden is ontstaan, waarvan 109 vragen over het maalwerk gaan. Hierdoor ontstond het 47 pagina's tellend document vragen en antwoorden n.a.v. het boek van Wiessner. (pdf 225.749 k) |
Deze pagina is onderdeel van
de homepage van B. D. Poppen.
∴ Copyright © 2009/2012
